Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve Yangın Merdiveni Standartları
Ülkemizde inşa edilen yeni yapılarda veya mevcut binalarda sonradan uygulanacak tüm dış kaçış sistemleri, “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) kriterlerine %100 uygun olmak zorundadır. Yıldız Group (Yıldız Metalsan) olarak Ankara genelinde imal ettiğimiz tüm çelik yangın merdiveni ve yangın kapısı projelerini, Ankara İtfaiyesi ve ilçe belediyelerinin yasal denetim standartlarına tam uyumlu şekilde teslim ediyoruz.
Yangın Merdivenlerinde Yasal Ölçü ve Tasarım Kuralları
Yönetmeliğe göre, acil kaçış yollarının ve merdivenlerinin tasarımında binaların kullanım amacı, kat yüksekliği ve kullanıcı yoğunluğu esas alınır. Temel yasal ölçü zorunlulukları şu şekildedir:
- Asgari Genişlik: Konut binalarında yangın merdiveni temiz genişliği en az 80 cm olmalıdır. Kullanıcı sayısı 100 kişiyi geçen umumi binalarda, fabrikalarda, okullarda ve hastanelerde bu genişlik en az 120 cm olarak uygulanmak zorundadır.
- Basamak Ölçüleri: Kaçış merdivenlerinde basamak genişliği (rışt) en az 25 cm, basamak yüksekliği (rıht) ise en fazla 19 cm olmalıdır. Basamakların kaymaz malzemeden üretilmesi yasal bir zorunluluktur.
- Sahanlık Ölçüleri: Her kat geçişinde veya yön değişiminde yer alan sahanlıkların genişliği, merdiven kol genişliğinden az olamaz. Sahanlıklar tahliye anında akışı yavaşlatmayacak şekilde planlanmalıdır.
- Korkuluk Yüksekliği: Kullanıcı güvenliğini sağlamak amacıyla merdiven ve sahanlık korkuluklarının yüksekliği kesintisiz olarak en az 90 cm olmalıdır.
Z Tipi ve Dairesel Yangın Merdiveni Yönetmelik Farkları
Yönetmelik, binaların türüne göre hangi merdiven modelinin kullanılabileceğini kesin çizgilerle ayırmıştır:
Z Tipi (Düz Kollu ve Sahanlıklı) Merdiven: Kullanıcı yoğunluğu fazla olan yüksek katlı binalarda, fabrikalarda, organize sanayi bölgelerindeki tesislerde, okullarda, yurtlarda ve kamu binalarında Z tipi merdiven yapılması zorunludur. Yapay çökme riskine karşı taşıyıcı profillerin statik hesapları doğru yapılmalıdır.
Dairesel (Döner) Merdiven: Yapı yüksekliği 21.50 metreyi geçmeyen, kullanıcı sayısı tek bir katta 25 kişiyi aşmayan konut binalarında veya müstakil villalarda dairesel merdiven kullanımına izin verilir. Ancak eğitim, sağlık ve endüstriyel üretim tesislerinde dairesel merdiven kullanılması kesinlikle yasaktır.
Yangın Kapıları İçin Yönetmelik Şartları
Yangın merdivenine açılan kaçış kapılarının da merdivenin kendisi kadar güvenli ve sertifikalı olması gerekir:
- Yangın kapıları, binanın yapısına göre en az 90 ila 120 dakika boyunca yangına, dumana ve yüksek ısıya dayanıklı sertifikaya sahip olmalıdır.
- Kapıların üzerinde, dışarıdan kilitli olsa dahi içeriden tek bir hamleyle açılmayı sağlayan panik bar (kaçış kolu) bulunması zorunludur.
- Kaçış kapıları kesinlikle kaçış yönüne (dışarıya) doğru açılmalı ve tahliye koridorunu daraltmayacak şekilde konumlandırılmalıdır.
❓ Yangın Yönetmeliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Soru: Mevcut bir binaya sonradan yangın merdiveni yapılırken ruhsat veya proje gerekir mi?
Soru: Yönetmeliğe uygun asgari ölçülerdeki yangın merdiveni binanın emsal alanını (KAKS) etkiler mi?
2026 Türkiye Yangın Merdiveni Yönetmeliği – Baştan Sona Güncel ve Ayrıntılı Rehber